Valtellina Superiore is een droge rode wijn uit de bergen van Lombardije, gemaakt van minimaal negentig procent Nebbiolo — die hier Chiavennasca heet. Dezelfde druif als in Barolo, maar het resultaat is ranker en rechter: hoog zuur, fijnkorrelige tannine, en een wijn die eerder gestroomlijnd is dan zwaar.
In het kort
| Kleur | Robijnrood, met oranje tot granaatgloed naarmate hij rijpt |
| Geur | Rode kers, viooltjes, kruiden als tijm en laurier, een vleugje hout |
| Smaak | Hoog zuur, fijnkorrelige tannine, gestroomlijnd en droog |
| Druiven | Chiavennasca (Nebbiolo) minimaal 90% |
| Streek | Valtellina, steile terrassen langs de Adda op 300–800 meter |
| Rijping | Minimaal 24 maanden, waarvan 12 op hout; riserva 36 maanden |
| Serveertemperatuur | 16–18 °C |
Waar Valtellina Superiore vandaan komt
De wijngaarden liggen op steile, zuidgerichte terrassen tussen de 300 en 800 meter hoogte, boven de rivier de Adda. De hellingen lopen soms tot zeventig graden op. Daar kan geen machine bij: snoeien, binden en oogsten gebeurt met de hand, en de smalle terrassen worden gestut door droge stenen muurtjes die ook met de hand onderhouden worden.
Die hoogte en zuidligging leveren veel zon overdag en een flinke temperatuurval in de nacht. Daardoor bouwt de druif suiker, aroma en zuur tegelijk op — en dat is waarom Nebbiolo hier rank blijft in plaats van zwaar te worden. Het is ook waarom deze DOCG klein en kostbaar blijft: de arbeid zit in de berg, niet in de kelder.
Waarom hij niet op Sforzato lijkt
Bij Valtellina Superiore worden de druiven vers geperst, meteen na de oogst. Geen droogproces — dat is precies wat zijn krachtiger streekgenoot Sforzato wél ondergaat. Na de gisting rijpt de wijn minstens 24 maanden, waarvan minimaal twaalf op hout, wat de tannine afrondt en kruidige, houtige tonen toevoegt.
Twee wijnen, dezelfde druif, dezelfde vallei: de een rank en recht, de ander geconcentreerd en zwaar. Het verschil zit in de weken tussen oogst en pers.
Wat je op het etiket ziet
Zoek naar DOCG en het woord Superiore — dat onderscheidt deze wijn van de eenvoudiger Valtellina Rosso. Vaak staat er ook een subzone bij: Sassella, Grumello, Inferno, Valgella of Maroggia, elk met een net iets andere ligging en bodem. Staat er riserva, dan rijpte de wijn 36 maanden in plaats van 24.
Wat je erbij eet
Pizzoccheri della Valtellina, boekweitbandnoedels met kool en kaas. Polenta taragna. Of gestoofd wildvlees.
Waarom dat werkt: het hoge zuur en de fijne tannine snijden door romige kaas en boter heen, en de kruidigheid van de wijn sluit aan bij stoofvlees. Bergkeuken en bergwijn zijn hier op elkaar gebouwd.
Verder leren
Valtellina Superiore staat in week 2 van de Opleiding Italiaanse Gastronomie, naast Franciacorta en een bord uit dezelfde streek. Hoe een lesweek eruitziet, staat op de pagina over onze leermethode.
Dezelfde druif in een andere streek: Barolo. En de streek waar deze wijn vandaan komt: Lombardije.
