Barolo is een droge rode wijn uit Piemonte, gemaakt van honderd procent Nebbiolo, met een verplichte rijping van minimaal 38 maanden. Je herkent hem aan een verrassend lichte, naar granaat neigende kleur bij een smaak die juist stevig is: hoog zuur, korrelige tannine en een lange afdronk.
In het kort
| Kleur | Verrassend licht robijnrood voor zo’n stevige wijn, dat al jong naar granaat neigt |
| Geur | Rijpe kers, framboos, viooltjes en rozen; met de jaren teer, leer, gedroogde kruiden en soms truffel |
| Smaak | Hoog zuur, stevige korrelige tannine, goed voelbaar alcohol, lange afdronk |
| Druif | Nebbiolo (100%) |
| Streek | De Langhe, elf gemeenten rond de stad Alba |
| Rijping | Minimaal 38 maanden, waarvan 18 op hout; riserva 62 maanden |
| Serveertemperatuur | 16–18 °C |
Waar Barolo vandaan komt
De wijngaarden liggen in de Langhe, in elf gemeenten rond de stad Alba, op hoogtes tussen de 170 en 540 meter. De beste percelen liggen tussen 250 en 400 meter — hoog genoeg voor koelte in de nacht, laag genoeg om de druif volledig te laten rijpen.
De bodem verschilt per gemeente, en dat proef je terug. Rond de gemeente Barolo en La Morra ligt zachte Tortoniaanse mergel, die een toegankelijker, aromatischer wijn geeft. Rond Serralunga d’Alba, Monforte d’Alba en Castiglione Falletto ligt hardere zandsteen en kalksteen uit het Helvetien en Serravallien; die geeft een krachtiger, tanninerijker wijn die langzamer opengaat. Twee flessen Barolo van hetzelfde jaar kunnen daardoor heel verschillend smaken.
Waarom hij zo lang moet rijpen
Barolo mag de kelder pas verlaten na minimaal 38 maanden, waarvan achttien op hout. Voor een riserva is dat 62 maanden. Die lange rijping is geen traditie om de traditie: het is precies wat Nebbiolo nodig heeft. De harde, korrelige tannine van de druif slijt in het vat en op fles langzaam af, tot de wijn de balans vindt tussen kracht en fijnheid — de reden dat hij il re dei vini heet, de koning der wijnen.
Wat je op het etiket ziet
De genummerde DOCG-band over de hals, de jaargang, en vaak de gemeente van herkomst. Staat er een MGA bij (Menzione Geografica Aggiuntiva, een aanvullende geografische aanduiding), dan gaat het om een afgebakende wijngaard — het Piemontese equivalent van een cru. Alcohol vanaf 13%. Barolo werd DOC in 1966 en DOCG op 1 juli 1980, dezelfde dag als Barbaresco.
Wat je erbij eet
Brasato al Barolo — rundvlees dat langzaam in Barolo gestoofd is. Agnolotti del plin, kleine dichtgeknepen gevulde pastakussentjes, met botersalie. Of tajarin, dunne eierrijke lintpasta, met witte truffel.
Waarom dat werkt: de stevige tannine en volle body vragen om een even stevig, vet gerecht. Zet er iets lichts naast en de wijn walst over het bord heen.
Barolo of Barbaresco?
Dezelfde druif, dezelfde provincie, twintig kilometer uit elkaar — en toch twee andere wijnen. Barbaresco rijpt korter, komt van iets lagere en warmere wijngaarden en is jonger al toegankelijk. Barolo heeft meer tijd nodig en geeft daarna meer terug.
Verder leren
Barolo staat in week 1 van de Opleiding Italiaanse Gastronomie, naast een bord uit dezelfde streek — want keuken en wijn leer je bij ons niet als twee vakken maar als één geheel. Hoe een lesweek eruitziet, staat op de pagina over onze leermethode.
De streek waar hij vandaan komt: Piemonte — de wijnen, de gerechten en waarom ze bij elkaar horen.
